Trong môi trường kinh doanh hiện đại, việc hiểu rõ về chủ sở hữu hưởng lợi là một yếu tố cực kỳ quan trọng không chỉ đối với các doanh nghiệp mà còn đối với các nhà đầu tư, cơ quan quản lý và cả xã hội. Chủ sở hữu hưởng lợi không chỉ là người có quyền lợi tài chính trong doanh nghiệp mà còn là những người quyết định các chính sách, chiến lược và hướng đi của doanh nghiệp. Bài viết này Luật Beta sẽ cung cấp cái nhìn tổng quan về khái niệm, quy định pháp lý và vai trò của chủ sở hữu hưởng lợi trong doanh nghiệp.
Khái Niệm Chủ Sở Hữu Hưởng Lợi
1. Định Nghĩa
Chủ sở hữu hưởng lợi (Beneficial Owner) là cá nhân hoặc tổ chức thực sự sở hữu hoặc kiểm soát một doanh nghiệp, dù là thông qua các công ty con, quỹ đầu tư hay các phương thức khác. Khái niệm này khác với chủ sở hữu hợp pháp, người chỉ nắm giữ tài sản trên danh nghĩa.
Tại Luật sửa đổi bổ sung Luật Doanh Nghiệp năm 2025 quy định chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp có tư cách pháp nhân (sau đây gọi là chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp) là cá nhân có quyền sở hữu trên thực tế vốn điều lệ hoặc có quyền chi phối đối với doanh nghiệp đó, trừ trường hợp người đại diện chủ sở hữu trực tiếp tại doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ và người đại diện phần vốn nhà nước tại công ty cổ phần, công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên theo quy định của pháp luật về quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp.
Cơ quan đăng ký kinh doanh có nhiệm vụ lưu giữ thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp ít nhất 05 năm kể từ ngày doanh nghiệp giải thể, phá sản theo quy định của pháp luật.
2. Tại Sao Cần Phân Biệt?
Việc phân biệt giữa chủ sở hữu hợp pháp và chủ sở hữu hưởng lợi là rất quan trọng trong việc phòng chống rửa tiền, tài trợ khủng bố và các hoạt động phi pháp khác. Nó giúp cơ quan chức năng xác định được ai thực sự là người có quyền lợi trong doanh nghiệp và kiểm soát các hoạt động của họ.
Cần phân biệt giữa chủ sở hữu hợp pháp và chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp
Quy Định Pháp Luật Về Chủ Sở Hữu Hưởng Lợi
- Luật Doanh Nghiệp năm 2020 và Luật sửa đổi bổ sung Luật Doanh Nghiệp năm 2025
Theo Luật Doanh Nghiệp 2020, quy định về chủ sở hữu hưởng lợi được nêu rõ trong các điều khoản liên quan đến nghĩa vụ công khai thông tin của doanh nghiệp. Doanh nghiệp phải cung cấp thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi cho cơ quan nhà nước khi đăng ký thành lập và trong các trường hợp có sự thay đổi.
Điều 3 Luật sửa đổi bổ sung Luật Doanh Nghiệp năm 2025 quy định đối với doanh nghiệp được đăng ký thành lập trước thời điểm 01/7/2025 thì việc bổ sung thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp (nếu có), thông tin để xác định chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp (nếu có) được thực hiện đồng thời tại thời điểm doanh nghiệp thực hiện thủ tục đăng ký thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp, thông báo thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp gần nhất, trừ trường hợp doanh nghiệp có yêu cầu bổ sung thông tin sớm hơn.
Doanh nghiệp bổ sung thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi đồng thời tại thời điểm thực hiện thủ tục thay đổi gần nhất
Theo quy định, doanh nghiệp có nghĩa vụ thu thập, cập nhật, lưu giữ thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp; cung cấp thông tin cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền để xác định chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp khi được yêu cầu.
- Luật Phòng, Chống Rửa Tiền
Luật Phòng, Chống Rửa Tiền cũng yêu cầu các doanh nghiệp phải xác định và công khai thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi. Điều này nhằm ngăn chặn việc sử dụng doanh nghiệp để che giấu danh tính của những người thực sự sở hữu tài sản.
- Quy Định Của Ngân Hàng Nhà Nước
Ngân hàng Nhà nước cũng có các quy định yêu cầu các tổ chức tín dụng phải thực hiện việc xác định và báo cáo thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi trong quá trình cấp tín dụng.
Vai Trò Của Chủ Sở Hữu Hưởng Lợi Trong Doanh Nghiệp
- Quyết Định Chiến Lược
Chủ sở hữu hưởng lợi thường là những người có ảnh hưởng lớn đến việc quyết định các chiến lược phát triển của doanh nghiệp. Họ có thể quyết định về đầu tư, mở rộng hoặc thu hẹp quy mô hoạt động.
- Quản Lý Rủi Ro
Họ cũng đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý rủi ro. Bằng cách nắm vững thông tin về hoạt động kinh doanh, họ có thể đưa ra các biện pháp ứng phó kịp thời với các tình huống bất lợi.
- Đảm Bảo Tính Minh Bạch
Việc công khai thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi giúp bảo đảm tính minh bạch trong hoạt động của doanh nghiệp, từ đó tăng cường độ tin cậy và uy tín trong mắt nhà đầu tư và khách hàng.
Chủ Sở Hữu Hưởng Lợi Giữ Vai Trò Quan Trọng Trong Doanh Nghiệp
Tiêu Chí Xác Định Chủ Sở Hữu Hưởng Lợi
Căn cứ Nghị định số 168/2025/NĐ-CP, tiêu chí xác định chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp đươch xác định:
(1) Chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp có tư cách pháp nhân (sau đây gọi là chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp) là cá nhân đáp ứng một trong các tiêu chí sau:
(i) Cá nhân sở hữu trực tiếp hoặc sở hữu gián tiếp từ 25% vốn điều lệ hoặc 25% tổng số cổ phần có quyền biểu quyết trở lên của doanh nghiệp:
(ii) Cá nhân có quyền chi phối việc thông qua ít nhất một trong các vấn đề sau: Bổ nhiệm, miễn nhiệm hoặc bãi nhiệm đa số hoặc tất cả thành viên hội đồng quản trị, chủ tịch hội đồng quản trị, chủ tịch hội đồng thành viên; người đại diện theo pháp luật, giám đốc hoặc tổng giám đốc của doanh nghiệp, sửa đổi, bổ sung điều lệ của doanh nghiệp; thay đổi cơ cấu tổ chức quản lý công ty; tổ chức lại, giải thể công ty.
(2) Cá nhân sở hữu gián tiếp theo quy định tại (i) là cá nhân sở hữu từ 25% vốn điều lệ hoặc 25% tổng số cổ phần có quyền biểu quyết trở lên của doanh nghiệp thông qua tổ chức khác.
Luật Doanh nghiệp hiện hành quy định rõ các tiêu chí xác định chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp
Quy Trình Kê Khai, Đăng Ký Chủ Sở Hữu Hưởng Lợi
Bước 1: Xác Định Chủ Sở Hữu Hưởng Lợi
- Người thành lập doanh nghiệp, doanh nghiệp kê khai, thông báo với Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp như sau:
+ Cá nhân là cổ đông sở hữu từ 25% tổng số cổ phần có quyền biểu quyết trở lên;
+ Cá nhân là thành viên sở hữu từ 25% vốn điều lệ trở lên của công ty hợp danh, công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên;
+ Cá nhân là chủ sở hữu công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên.
- Người thành lập doanh nghiệp, doanh nghiệp tự xác định chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp quy định tại (ii) như mục trên, thông báo với Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh (nếu có).
- Người thành lập doanh nghiệp, doanh nghiệp kê khai, thông báo với Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh thông tin cổ đông là tổ chức sở hữu từ 25% tổng số cổ phần có quyền biểu quyết trở lên. Thông tin của cổ đông là tổ chức bao gồm: Tên tổ chức, mã số doanh nghiệp/số quyết định thành lập, ngày cấp, nơi cấp, địa chỉ trụ sở chính, tỷ lệ sở hữu tổng số cổ phần có quyển biểu quyết.
Bước 2: Chuẩn Bị Hồ Sơ
Để đăng ký thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi, doanh nghiệp cần chuẩn bị các tài liệu sau:
- Giấy đề nghị thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp (mẫu số 12 Thông tư 68/2025/TT-BTC).
- Danh sách chủ sở hữu hưởng lợi (mẫu số 10 Thông tư 68/2025/TT-BTC).
- Văn bản ủy quyền.
- CCCD/Hộ chiếu người ủy quyền sao y (nếu 1 trong 2 bên ủy quyền hoặc bên được ủy quyền chưa định danh mức 2 trên app VNEID)
Bước 3: Nộp Hồ Sơ
Hồ sơ cần được nộp tại Phòng Đăng ký kinh doanh thuộc Sở Tài chính nơi doanh nghiệp đặt trụ sở.
Bước 4: Nhận Kết Quả
Sau khi hồ sơ được xem xét và phê duyệt, doanh nghiệp sẽ nhận được giấy chứng nhận đăng ký thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi.
Thách Thức Đối Với Doanh Nghiệp
- Khó Khăn Trong Việc Xác Định
Một trong những thách thức lớn nhất đối với doanh nghiệp là việc xác định ai là chủ sở hữu hưởng lợi thực sự, đặc biệt trong trường hợp có nhiều lớp sở hữu.
- Rủi Ro Pháp Lý
Nếu doanh nghiệp không thực hiện đúng quy định về công khai thông tin chủ sở hữu hưởng lợi, họ có thể phải đối mặt với các rủi ro pháp lý, bao gồm việc bị xử phạt hoặc chịu trách nhiệm hình sự.
- Chi Phí Tuân Thủ
Việc tuân thủ các quy định về chủ sở hữu hưởng lợi có thể phát sinh chi phí đáng kể cho doanh nghiệp, từ việc thuê tư vấn pháp lý đến việc thực hiện các báo cáo định kỳ.
Các Câu Hỏi Thường Gặp
1. Ai Là Chủ Sở Hữu Hưởng Lợi?
Chủ sở hữu hưởng lợi là cá nhân hoặc tổ chức thực sự sở hữu hoặc kiểm soát một doanh nghiệp, có quyền lợi tài chính hoặc quyền điều hành trong doanh nghiệp đó.
2. Doanh Nghiệp Có Cần Công Khai Thông Tin Về Chủ Sở Hữu Hưởng Lợi Không?
Có, theo quy định của pháp luật, doanh nghiệp phải công khai thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi khi đăng ký thành lập và trong các trường hợp có sự thay đổi.
3. Việc Không Tuân Thủ Các Quy Định Có Thể Gây Ra Hậu Quả Gì?
Nếu doanh nghiệp không tuân thủ các quy định về chủ sở hữu hưởng lợi, họ có thể bị xử phạt hành chính, bị điều tra và thậm chí phải chịu trách nhiệm hình sự.
Chủ sở hữu hưởng lợi đóng vai trò quan trọng trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Việc hiểu rõ quy định pháp lý và thực tiễn liên quan đến chủ sở hữu hưởng lợi sẽ giúp doanh nghiệp hoạt động hiệu quả hơn, đồng thời bảo vệ quyền lợi của các bên liên quan. Hy vọng rằng bài viết này đã cung cấp cho bạn cái nhìn tổng quan và sâu sắc về chủ sở hữu hưởng lợi trong doanh nghiệp theo quy định hiện hành. Nếu bạn cần thêm thông tin hoặc tư vấn cụ thể về chủ sở hữu hưởng lợi, hãy liên hệ với chúng tôi để được hỗ trợ chi tiết và chính xác nhất!
Luật Beta – Beta Law cung cấp dịch vụ pháp lý toàn diện cho doanh nghiệp.
Beta Law luôn chú trọng xây dựng chiến lược phù hợp và hỗ trợ tận tâm cho từng khách hàng, giúp doanh nghiệp đáp ứng được các thủ tục pháp lý một cách suôn sẻ, an toàn và tối ưu chi phí.
Với nhiều năm kinh nghiệm và thành công trong việc giải quyết các vấn đề pháp lý phức tạp, Beta Law đã trở thành điểm tựa đáng tin cậy, mang lại lợi ích và sự bảo vệ pháp lý tối ưu cho khách hàng.
THÔNG TIN LIÊN HỆ
Email: info.betalaw@gmail.com
Hotline/Zalo: 0931.206.506 – 0766.61.64.68
Trụ sở chính: 108 Trần Đình Xu, Phường Cầu Ông Lãnh, TP. Hồ Chí Minh (Quận 1 cũ)
Địa chỉ chi nhánh: 50 Cao Đức Lân, Phường Bình Trưng, TP. Hồ Chí Minh (Thành phố Thủ Đức cũ)
